Sau nhiều sửa đổi, khẩu hiệu và biểu tượng mới cho ngành du lịch Việt Nam đã được công bố, nhưng ngay lập tức đã bị đánh giá là “mơ hồ”, “trừu tượng”, thậm chí “vô nghĩa”.

Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch đã công bố chính thức khẩu hiệu và biểu tượng (slogan và logo, gọi chung là khẩu hiệu) mới của ngành du lịch Việt Nam từ cách đây hơn 1 tháng, nhưng các doanh nghiệp du lịch vẫn quyết giữ lại khẩu hiệu cũ. Lý do chủ yếu mà họ đưa ra là khẩu hiệu mới không thuyết phục.

Việc tìm khẩu hiệu mới bị nhiều người trong ngành đánh giá là quá cập rập để chuyển tải thông điệp cho cả một giai đoạn phát triển của ngành du lịch. Theo những người chủ trương khẩu hiệu và biểu tượng mới, thì lấy hoa sen 5 cánh 5 màu làm hình ảnh chủ đạo trong đó, màu xanh nước biển biểu thị cho du lịch biển đảo; màu xanh lá cây tượng trưng cho du lịch sinh thái, thiên nhiên; màu vàng cam là du lịch văn hóa, lịch sử; màu tím là du lịch khám phá, mạo hiểm; màu hồng tượng trưng cho sự năng động, lòng hiếu khách của người Việt Nam.

Vẫn dùng khẩu hiệu cũ

Năm 2011, Tổng cục Du lịch tổ chức cuộc thi tìm kiếm khẩu hiệu mới cho ngành du lịch Việt Nam giai đoạn 2011 – 2015 và quyết định bỏ đi khẩu hiệu cũ (Việt Nam – Vẻ đẹp tiềm ẩn) đã sử dụng 5 năm qua. Khẩu hiệu đoạt giải lần này là “Việt Nam, sự khác biệt Á Đông” thuộc một công ty nước ngoài có trụ sở ở TP.HCM. Tổng cục Du lịch tuyên bố đây là năm đầu tiên thuê tư vấn nước ngoài làm tiếp thị hình ảnh cho du lịch Việt Nam với một kế hoạch hoàn hảo; công ty có khẩu hiệu đoạt giải cũng đảm nhận việc thực hiện chiến lược này. Tuy nhiên, trước phản ứng không tốt từ dư luận, Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch đã quyết định không sử dụng khẩu hiệu đoạt giải lẫn kế hoạch tiếp thị của công ty này. Sau đó, một cuộc tìm kiếm khác đã diễn ra và kết quả cho ra đời khẩu hiệu: Việt Nam – Vẻ đẹp bất tận (Vietnam – Timeless Charm).

Lý giải về khẩu hiệu mới, đại diện Tổng cục nói rằng đã thể hiện được vẻ đẹp bất tận, vĩnh cửu, xuyên qua thời gian của Việt Nam. Hình ảnh biểu tượng do một họa sĩ Việt Nam vẽ (họa sĩ Trần Hoài Đức), trên cơ sở tư vấn của một hội đồng do Tổng cục Du lịch đặt ra.

Khẩu hiệu mới đã có từ cuối năm 2011 nhưng đến nay, hầu hết các doanh nghiệp du lịch vẫn tiếp tục sử dụng khẩu hiệu cũ (Việt Nam – Vẻ đẹp tiềm ẩn) trên các ấn phẩm quảng bá, website… Một doanh nhân ngành lữ hành ở TP.HCM giải thích, việc công bố khẩu hiệu mới quá cập rập, cận ngày cuối cùng năm 2011 khi tất cả ấn phẩm và kế hoạch kinh doanh của năm mới đều đã được chuẩn bị từ trước nên không thể bỏ đi. Quan trọng hơn, doanh nghiệp vẫn không rõ chiến lược tiếp thị cho từng thị trường được Tổng cục Du lịch triển khai ra sao trong năm tới và 5 năm tiếp theo để dựa vào đó lên kế hoạch (cùng với khẩu hiệu mới) cho công ty. Đó là chưa kể, doanh nghiệp không được hỏi bất kỳ ý kiến nào về khẩu hiệu mới nên đã cho ra đời một khẩu hiệu không thuyết phục, không sát thực tế tình hình kinh doanh và phù hợp với kế hoạch tiếp thị của họ.

Mơ hồ đến mức vô nghĩa

Có thể thấy, khẩu hiệu du lịch của các nước rất cụ thể, rõ ràng. Ví dụ, Thái Lan sử dụng khẩu hiệu Ngạc nhiên Thái Lan với ý nghĩa, ở nước này, mọi thứ đều gây ngạc nhiên cho du khách; Malaysia là Châu Á đích thực (đến Malaysia hiểu cả châu Á); Singapore là Singapore của bạn… Còn Vẻ đẹp bất tận của Việt Nam, theo PGS-TS Đặng Ngọc Lệ, chuyên gia ngôn ngữ, là không cụ thể, rõ ràng, quá trừu tượng và mơ hồ. Lâu nay ngành du lịch thường sử dụng các khẩu hiệu mang tính trừu tượng, chung chung, chẳng hạn Vẻ đẹp tiềm ẩn. Vì thế, khó sử dụng để tiếp thị cho hình ảnh của một đất nước. “Du lịch là ngắm nhìn, là xem tận mắt, là khám phá… Cho nên khẩu hiệu tiếp thị phải cụ thể. Chữ “vẻ đẹp” vốn đã trừu tượng, thêm vào chữ “bất tận” khó đoán định khiến câu khẩu hiệu trở nên “vô nghĩa” trong marketing, không thể nào dùng để tiếp thị được và không thể “câu” khách. Cái đẹp bất tận khó lý giải, thông thường được dùng trong lĩnh vực nghệ thuật, đôi khi đồng nghĩa với khó hiểu”, TS Lệ phân tích.

Trên phương diện mỹ thuật, họa sĩ Trần Thùy Linh (TP.HCM) không mấy hài lòng với biểu tượng du lịch mới. Hình ảnh hoa sen có ý nghĩa, nhưng họa sĩ thể hiện đã khiến hoa sen trở nên mất cân bằng trong tổng thể và được cách điệu đến nỗi giống một bông cúc đại đóa. “Khẩu hiệu mới có thể không cần hoa sen với những tông màu mang tính áp đặt vào các lĩnh vực của du lịch Việt Nam như màu tím tượng trưng cho du lịch khám phá. Du lịch thế giới không ai hiểu màu tím biểu trưng cho du lịch khám phá”, họa sĩ Thùy Linh nói.

Du khách ngạc nhiên trước vẻ đẹp kiến trúc xưa cũ ở trung tâm TP.HCM – Ảnh: D.Đ.M

Ông Trần Văn Long, Giám đốc Công ty du lịch Việt, nhận xét trong khi các nước sử dụng khẩu hiệu đến một trình độ cao, thì du lịch Việt Nam vẫn luôn chập chững ở buổi ban đầu. Đơn cử Tổng cục Du lịch Singapore năm 2009 đã mở một chiến dịch quảng bá toàn cầu và chọn một số thị trường trọng điểm để giới thiệu trực tiếp khẩu hiệu mới. Họ có chủ đích rõ ràng trong việc sử dụng khẩu hiệu khi trình bày khẩu hiệu với nhiều phiên bản khác nhau, nhiều hình thức khác nhau, cho các thị trường khác nhau. Còn Thái Lan, khẩu hiệu Amazing Thailand có từ nhiều năm qua và không đổi khác. Tuy nhiên, ứng với từng giai đoạn, từng thời kỳ, biểu tượng du lịch nước này có thêm bớt một vài chi tiết… Điều đó tạo cho du khách một sự tin tưởng dài lâu.

Khẩu hiệu trong du lịch là “kim chỉ nam” định hướng cho cả kế hoạch của chương trình quảng bá, tiếp thị và phát triển của ngành du lịch. Nghịch lý là dù Tổng cục Du lịch đã tìm ra khẩu hiệu, nhưng doanh nghiệp tuyệt nhiên không biết đến kế hoạch tiếp thị như thế nào. Thành ra, doanh nghiệp tiếp thị theo kế hoạch của họ, còn tổng cục làm theo kiểu của mình.

Lời bình
Bông hoa hé nở hay đang tàn ? Phải chăng đây là bông sen sắp tàn khi màu hồng chuyển sang màu xanh tím, theo đúng quy luật của hoa sen khi bắt đầu tàn. Một phần nữa là cấu trúc trông tự nhiên như thế này thì ở góc độ nhìn như vậy chỉ khi tàn rụng bớt cánh mới nhìn thấy đài sen, còn khi hé nở – như giải thích của Tổng cục du lịch thì không bao giờ nhìn thấy. Theo như logo cũ thì bông sen được cách điệu từ dấu chấm của chữ i còn cuống hoa là thân chữ i kéo dài tạo ra một sức sống mãnh liệt và sự bất di bất dịch của bông sen trên logo, còn logo mới tại sao hoa sen mọc trên chữ V cách điệu trông như nhánh cỏ? lại không ăn nhập với các chữ còn lại. Còn về màu sắc thì Tổng cục du lịch diễn giải rằng Màu sắc của cánh hoa gợi mở sự liên tưởng về các sản phẩm du lịch…, xong loại hoa, màu sắc chỉ tượng trưng cho văn hóa, con người chứ không như Tổng cục du lịch tưởng tượng màu sắc tượng trưng cho các ngành nghề kinh doanh. Quốc hoa nhưng không phải quốc sách: Như Tổng cục du lịch cho rằng “Hoa sen được lựa chọn cho hình tượng chính cho logo bởi nó tượng trưng cho những ý nghĩa cao quý, vẻ đẹp của con người Việt, tâm hồn Việt và non nước Việt” thì ý nghĩa này chỉ phù hợp với Quốc hoa chứ nó không tạo ra đặc trưng riêng sự hấp dẫn, ấn tượng với du khách. Còn nếu chọn làm logo cho du lịch thì ai giám khẳng định nhìn thấy sen biết đấy là Việt Nam, nói đến hoa sen là nói đến Văn hóa, con người, non nước Việt Nam… vì hoa sen chưa xây dựng được hình ảnh như hoa Anh Đào là nghĩ ngay đến Nhật Bản, hoa tuylip nghĩ đến đất nước Hà Lan… Một phần nữa là những hình ảnh gây ấn tượng, cảm giác thú vị với du khách trong và ngoài nước là vịnh Hạ Long, là nón lá, áo dài… Trong khi đó nón lá được quảng bá rộng khắp, ấn tượng trong các sự kiện thể thao, chính trị, giải trí, du lịch… Khán giả Đông Nam Á hay trên thế giới quá ấn tượng với hình ảnh cuồng nhiệt của cổ động bóng đá Việt Nam đỏ rực chiếc nón sơn đỏ vẽ sao vàng năm cánh. Hay sự kiện chính trị khi Tổng thống Mỹ đầu tiên đến Việt Nam phu nhân tổng thống tươi cười cùng con gái đội chiếc nón lá VN. Còn nhiều hình ảnh nữa như cuộc thi quốc tế hoa hậu trái đất tổ chức ở Nha Trang khi Hoa hậu các nước đội nón lá đi xe đạp giễu hành đã được truyền hình trực tiếp hàng trăm nước trên thế giới, hay hoa hậu Ngọc Hân đội nón lá, áo dài quảng bá cho du lịch VN, còn đối với du khách nước ngoài thì khỏi phải nói, họ rất ấn tượng với nón lá VN, làm sự kiện tại VIỆT NAM họ chọn nón lá từ ca sỹ, diễn viên đắt giá xứ Hàn đến đạo diễn nổi tiếng của Hollywood khi làm phim ở Mỹ Lai cũng dùng nón lá… Hoa sen trong logo này màu sắc này cho thấy sự nghèo làn về văn hóa, sắc tộc khi hoa mới hé nở nói về sự giới hạn chứ không phải bất tận. nó không rực rỡ, phong phú như hoa sen của logo du lịch Bến Thành. Tổng cục du lịch cũng quên một mảng quan trọng đó du khách là Việt Kiều khi nhìn hình ảnh đặc trưng như Vịnh Hạ Long, tà áo dài hay nón lá họ cảm nhớ quê hương hơn là hoa sen, bởi hoa sen nhiều nước có, chưa và khó thành đặc trưng cho Việt Nam. Hội đồng tư vấn, giám khảo không chuyên nghiệp Cuộc thi logo lần này như tổng cục du lịch khẳng định với đề bài ra đã tạo ra sân chơi cho các nhà thiết kế chuyên nghiệp. Còn ban giám khảo thì sao đến 90% là không chuyên nghiệp họ chưa từng thiết kế hay làm các công việc liên quan đến chuyên ngành đồ họa họ đa phần không phải là các chuyên gia đồ họa hàng dầu Việt Nam. Chính vì vậy logo đoạt giải còn rất nhiều khiếm khuyết từ nội dung lẫn thiết kế… Xem các cuộc thi của môn nghệ thuật khác như cuộc thi Sao Mai thì hội đồng ban giám khảo là các ca sỹ, nhạc sỹ có uy tín chứ không phải là các nhà khoa học hay nhà quản lý… không thuộc chuyên môn. Cứ như thế này thì logo du lịch Việt Nam đi đến đâu? – Ngọc Khuê

Từ khóa tìm đến:

• logo dinh cao cho du lich (4)
• slogan du lịch (4)
• logo du lich dep (2)
• tim hieu slogan du lich việt nam (2)
• tim hieu bieu tuong logo va sogan cua vien nam (2)
• slogan cho du lịch việt nam (2)
• slogan du lịch việt nam? (2)
• logo va slogan viet nam ve dep tiem an (2)
• logo slogan du lịch việt nam (2)
• hinh anh logo du lich sang tao o viet nam (2)